«مهرجویی، کارنامه چهلساله» از مانی حقیقی، در نودودومین شب فیلم خانهاردیبهشت اودلاجان نمایش دادهشد. فیلمی که قریب به ده سال پیش ساختهشده و در قالب اتوبیوگرافی میگنجد تا پرتره. در این مستند تصاویری از سالهای «خوش» (به گفته مستند) قدیم وجود دارد که حلقه دوستی بزرگانی چون داریوش شایگان، سهراب سپهری، گلی ترقی و نادر نادرپور را تعریف میکنند. مستندساز با آوردن این تصاویر علاقمند است به مخاطب خاطرنشان کند داریوش مهرجویی هنرمندی است که سبقه فرهنگی عمیق دارد و بنابراین باید انتظار داشتهباشیم فیلمهایش هم پشتوانه مبانی نظری داشتهباشد.
مستند «بلدیه» در سال ۱۳۸۷ ساختهشده.کارگردان میگوید در پی آن بوده که روند بلدیه در تهران را به شکلی مستند کند که قابل استناد در مطالعات و پژوهشهای آیندگان باشد. علاوه برآن، در آیینه بلدیه و تغییرات آن تلاش شده تحولات اساسی جامعه مدنی تهران هم مورد غفلت قرار نگیرد. در طول صد و یک سال موضوع مستند، شهرداران زیادی به مسند قدرت میرسند و هریک به زعم خویش کارهایی برای شهر انجام میدهند. این فیلم میکوشد نتایج اعمال آنها را در حد معقول گزارش کند بیآنکه وارد قضاوت در مورد هریک از آنها شود.
«چنارستان» سومین مستنداز چهارگانه «تهران» است که در خانه اردیبهشت اودلاجان به نمایش درآمد. دو مستند قبلتر «ساعت عمارت خورشید» کارِ ارد زند و «میدان بیحصار» از مهرداد بهزادیان بود. چهارمی هم «بلدیه» از ارد عطارپور خواهدبود. در ابتدای جلسه گپوگفت درباره مستند، آفریده، کارگردان، گفت فیلم در سال ۱۳۹۲ ساختهشده و امروز احساس میکند چه رویدادهای عجیبی در این ده سال در خیابان ولیعصر افتاده که نیازمند ساخت اثر یا آثاری تازه با موضوع این خیابان است.
نخستین شب فیلم خانه اردیبهشت اودلاجان در سال ۱۴۰۲ به نمایش مستند «ساعت عمارت خورشید» از ارد زند اختصاص داشت. یکی از چهار مستندی که با موضوع تهران، در چهار هفته نمایش دادهخواهدشد. در ابتدای نشست، ارد زند ازخاطراتی گفتکه در ارتباط با کودکان کار در محله امامزاده داشت و تا شیوع کرونا ادامه داشت. مستندساز با نقل این خاطرات، آشنایی خود با محله را یادآور شد و خود را بخشی از فرهنگ این محله دانست.
فیلم میدانِ بیحصار «پانزده سال پیش ساختهشده، در آن زمان ما فکر میکردیم اثری پیشرو و نوگرا ساختهایم. در آن دوره، اسناد و منابع بسیار کم بود. امروز بهکمک رسانه و فضای مجازی میتوان راحتتر از قبل فهمید در چه وضعی قرار داریم و چه اتفاقاتی میافتد. طبعا، فیلم با دادههایی که در آن موقع در دسترس بود، ساختهشد. فراتر از کسروکاست منابع، برای ساخت یک مستند، چیزی که اهمیت زیاد دارد این است که بدانیم دنبال چه ایدهای هستیم. در واقع، درونمایه فیلم است که اهمیت دارد. یک رشته منابع و اطلاعات داشتیم که میخواستیم در اختیار مخاطب بگذاریم. در جریان مطالعات، چیزی که جذاب بود، این بود که انگار رویدادهای تاریخی، به تناوب، تکرار میشوند و فقط شکلشان عوض میشود.
