کریم‌خان زند

«آن سال مراسم جشن نوروز را کریم‌خان در تهران به‌جای آورد و شاید به عنوان دادن عیدی به ایرانیان بود که دستور داد تا بقایای افاغنه را که در...

در ستایش سایه‌ ها

« چرا گرایش به جستن زیبایی در تاریکی فقط در مشرق‌زمین با چنین شدتی ظهور می‌کند؟ مغرب‌زمین هم روزگاری برق و گاز و نفت نداشته‌است، ولی تا آن‌جا که...

واقعات اتفاقیه در روزگار

«(فتحعلی‌شاه:) ما چندبار به اعلیحضرت امپراطور (ناپلئون) مراسله نوشته‌ایم ولی جواب هیچ‌کدام نرسیده، روس‌ها در طرف شمال ما را مورد تعرض قرار داده‌اند و قشون ایران هم که هنوز...

تاریخ روابط ایران و ناپلئون

«(فتحعلی‌شاه:) ما چندبار به اعلیحضرت امپراطور (ناپلئون) مراسله نوشته‌ایم ولی جواب هیچ‌کدام نرسیده، روس‌ها در طرف شمال ما را مورد تعرض قرار داده‌اند و قشون ایران هم که هنوز...

رباعیات حکیم عمر خیام

خیام با بودن خود، با اندیشه خود، با بینش و آگاهی سدشکنانه خود، با سوالات بی‌پاسخ خود، با سرمستیِ زندگی‌بخش خود، بودن را به معنای بودن، معنی بخشیده و...

گنجینه

در سرشماری نجم‌الملک (۱۸۶۸ میلادی)، کلیه مناطق تهران به استثنای «عمارات خاصه اعلی‌حضرت شاهنشاه» سرشماری شد و سپس به خارج از شهر پرداخت و خانه‌های اطراف را تاحد حصن...

خیابان ویلا

از خاطرات مشترک‌شان این بود که یک تومان پولی را که به عنوان حق ایاب‌و ذهاب از صاحب‌کارشان می‌گرفتند، پس‌انداز می‌کردندو باهم پیاده به خانه‌های‌شان بازمی‌گشتند. حتی خیلی...

آمدیم خانه نبودید

درست همان نقطه‌ای که محمدمسعود روزنامه‌نگار را به ضرب دو گلوله از پا درآوردند. «تق.» مرد همسایه چاپخانه مظاهری همین را می‌گوید؛ شاهدان عینی هم هنگام ترور مسعود این...

روایت تهران

امجدیه، اواسط خرداد ۱۳۴۶٫ خودت را این‌جا پیدا می‌کنی. در امجدیه. ورزشگاهی که جزییات تولدش مخفی مانده. پنهان، مهجور. نیازمند موشکافی. برپاشده در محل باغ هفتاد و دوهزار متری...

پشت بام

. شهریور ۱۳۲۰ سرآغاز یک دوره ۱۲ ساله رهایی است که میزان باسوادها با دهه‌های پیشین قابل مقایسه نیست. در مشروطه اول، قهوه‌خانه کانون ارتباطی بود و باسوادها برای...

قوم‌شناسی بلوچ

روزی از روزها، در زمان لقمان حکیم، پیرزنی با ۹۲ سال سن می‌خواست جوان بشود و مریض نشود. پیش لقمان می‌آید و از او کمک می‌خواهد. لقمان چون می‌داند...

سرگذشت طهران

علی وکیلی همان کسی است که اولین ماشین تحریر را به ایران آورد. بعد به فکر سینما افتاد. او خیلی خارج می‌رفت و می‌آمد. گفت چرا ما سینما نداشته‌باشیم،...

کتاب مرتضی کیوان

من چقدر باید خجالتِ نامه‌ای را بکشم که صادقانه‌ترین احساس‌های مرا نشان داده‌است. چرا پوری درست با همین نامه لج است؟ این چه سری است؟ من می‌دانم پوری لب...

خاطراتی از هنرمندان

حدود سال‌های ۱۳۱۱ و ۱۳۱۲، مرد جوانی که در خارج از ایران تحصیل کرده‌بود و می‌خواست تئاتر ایران را که بر پایه و اساس معینی نبود، به‌صورت مدرن درآورد،...

۱۳ حکایت شیرین از طهران

پیش از این‌که تهران پایتخت شود، هیچ سفارتخانه‌ای در ایران وجود نداشت. اما با روی کار آمدن سلطنت قاجاریه، درالخلافه‌شدن تهران و حکمرانی فتحعلی‌شاه، دول بزرگ در تهران یکی‌یکی...

کتاب آبی

«پس از هر سفر به ساحت جناب صدر اعظم! پس از آن که دولت محض استقرار نظم در مملکت و جلوگیری از مفسدین و انجمن‌ها و اشخاص لامذهب که...

سفرنامه آنتونی اسمیت

«پس از هر سفر به ساحت مقدس کرمان، به عمارت قدیمی کنسولگری برمی‌گشتیم. در کنسولگری، معمولا، غذای روزانه را خودمان تهیه می‌کردیم و یا می‌پختیم. یک بار نیز شام...

تحریم تنباکو در ایران

پس از الغای امتیاز، گفتگوهای خصمانه‌ای بین کمپانی تنباکو و دولت ایران بر سر میزان غرامت درگرفت. دوبالوآ در ماه فوریه، مشکلاتی را که این گفتگوها در بر داشت،...

ایران در جنگ جهانی اول

وقتی در ژانویه ۱۹۱۵ نیروهای ترکیه تبریز را گرفتند، مقامات محلی با تشریفات از آن‌ها استقبال کردند. علت این امر تنها احساس همراهی با ترک‌ها نبود، بلکه ظاهرا بیشتر...

سفرنامه تاورنیه

«سفرنامه تاورنیه» ترجمه حمید ارباب شیرانی؛ انتشارت مروارید؛ چاپ دوم؛ ۱۳۸۹؛ ص۲۱۹؛ (یکی از اصلی‌ترین منابع و سفرنامه‌ها که به کار پژوهش تاریخ می‌آید. با این‌حال، دراستناد به مطالب...

خاطرات کلنل کاساکوفسکی

چند محتکر بی‌رحم تمام غله را به قیمت‌های ارزان خریداری نموده‌اند که وقتی ذخیره مردم به‌کلی تمام شد، به بهای گران بفروشند. این محتکرین بدبختانه، همگی متنفذ و اکثرا...

کتاب تهران

«چنین می‌نماید که ترکیب جمعیتی تهران از پایان دوره ناصرالدین‌شاه (۱۲۷۵ خورشیدی) تا پایان دوره قاجار (۱۳۰۴) دچار دگرگونی قابل ملاحظه نشد. اما جمعیت شهر تا حدودی کاهش پیدا...

«خاطرات تاج‌الملوک»

کتاب «خاطرات تاج‌الملوک»، اثری است از سلسله کتاب‌های تاریخ شفاهی که در چارچوب یک برنامه مشخص، در دانشگاه هاروارد، بعد از انقلاب کلید خورد. در این چارچوب، با اغلب...

«در کوچه و خیابان»

کتاب «در کوچه و خیابان» قصه دیگری دارد. نویسنده کتاب، زنده‌یاد دکتر عباس منظرپور که سه سال پیش چشم از جهان بست، تک‌نگاری‌ها و تصویرهایی از زندگی مردم در...

«الکتریکی» ناشر

در «کتابخانه اردیبهشت اودلاجان» می‌توان کتاب‌هایی پیدا کرد که در نوع خود، ویژه هستند. این ویژه‌بودن می‌تواند به استناد مضمون یا نویسنده باشد، یا به استناد تاریخ انتشار و...

گیسوان هزارساله!

اسماعیل یغمایی از نازنین باستان‌شناسان این سرزمین است. تمام عمر خود را در کورترین نقاط این کشور به یافتن نوری کوچک به عظمت باستانی و تاریخی ما گذرانده. و...

کتاب هفته

سال‌های ۴۰ و ۴۱، نشریه نازنینی در ایران منتشر می‌شد که همه کتابخوان‌های آن دوره با آن اشنا هستند: کتاب هفته. در قطعی ویژه، با گرافیک بسیار ناب و...