پهنه فرهنگی شهر

یکی از ویژگی‌های مهم شهرهای معاصر جهان، پهنه‌های فرهنگی آن‌ها است. پهنه‌هایی که اهالی فکر و اندیشه اوقات فراغت خود را در آن‌جاها سپری می‌کنند و ارتباطات فرهنگی و مدنی گسترده ولی بی‌سروصدا را شکل می‌دهند. در تهران، چنین راسته‌هایی، نه البته پهنه‌هایی، کم‌وبیش سابقه دارد ولی نه در مقیاس شایسته یک شهر اصلی کشور. به عنوان نمونه، در دوره‌ای خیابان ناصرخسرو محل تردد و تعامل روشنفکران بود. و وقتی تب و التهاب سیاسی کشور در مجلس شورای ملی متبلور شد، خیابان شاه‌آباد (جمهوری) از میدان بهارستان تا مخبرالدوله پاتوق روشنفکران و سیاسیون شد. بعدها این راسته به شاهرضا (انقلاب) از میدان انقلاب تا چهارراه ولیعصر منتقل شد. اما در همه این سه دوره، شاهد یک پهنه واقعی و جامع فرهنگی نبودیم. بیشتر راسته صنفی را شاهد بودیم تا پهنه فرهنگی.
اما پهنه فرهنگی چه تعریفی دارد؟ مقیاس و حدود آن چیست؟
پهنه فرهنگی شهر پهنه‌ای‌است متراکم، به‌هم‌پوسته، در موقعیتی خوانا و سهل‌الوصول از نقاط مختلف شهر برای همه اقشار و طبقات اجتماعی شهر و کشور. در تعریف کاربری فرهنگیِ شهر فعالیت‌هایی اتفاق می‌افتد که به ارتقای شناخت فرهنگی و سلیقه زیبایی‌شناسی مخاطب کمک می‌کنند و فضاهایی برای تفرج و تفریح فرهنگی در اوقات فراغت مردم دارد. بدین ترتیب، انواع فعالیت‌ها شامل گالری، دفترکار فرهنگی، موزه‌های مقیاس شهر ومحله، کارگاه هنرهای ملی و بومی، آتلیه هنرهای تزیینی و تجسمی، سینماتک، سالن نمایش تئاتر و کنسرت، باشگاه فرهنگی، بوفه و کافه و امثال این‌ها می‌تواند در این پهنه شکل بگیرد.