«به ایران جاودانیام» ادای دینی است به سه چهره تاثیرگذار مطالعات خلیج فارس: زندهیادان، سدیدالسلطنه کبابی بندر عباسی، دریادار غلامعلی بایندر، و دکتر احمد اقتداری. به همین خاطر، روایت فیلم از شهریور ۱۳۲۰ و سرنوشت این سه شخصیت آغاز میشود و در امتداد تاریخ معاصر ایران پیش میرود. البته محور اصلی مستند، پردازشی است از شخصیت و فعالیتهای دکتر احمد اقتداری.دکتر احمد اقتداری علمدار مطالعات خلیج فارس است. سفرهای فشرده پژوهشی او از ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۶ در امتداد سواحل شمالی خلیج فارس، از دیلم تا جاسک، نخستین مواد اولیه بیش از چهل کتاب و دویست مقاله درباره خلیج فارس و زندگی مردمان ساکن سواحل آن است. امروز هرکس برای هر پژوهشی درباره سرشت و سرنوشت مردمان سواحل خلیج فارس محتاج مطالعه آثار دکتر احمد اقتداری است. با این تذکار که آثار او به سبک دانشنامهای نیست و جوهر انسانشناسی مبتنی بر تاریخ دارند.
خوشنویسی فقط یک مهارت یا فقط شاخهای از هنر نیست. یک دنیا حرف و مبانی در آن هست. چرا برخی متنها و کتابها را نمیشود با خط نستعلیق نوشت؟ حافظهایی که خوشنویسی شدهاند چرا همه با نستعلیق است؟ آیا هر متن و مطلب را میشود “شکسته” نوشت؟. بالاتر از همه چی میشود که با دیدن خطی خوش حسی به ما دست میدهد که کمیاب است. اینها به علاوه قصه تاریخی خوشنویسی وخوشنویسان، میتواند روایتی باشد که از زبان یک خوشنویسی جهانی بشنویم. از زبان یدالله کابلی، شکستهنویس تک و بزرگاستاد خوشنویسی ایران.
وقتی در سالهای پر التهاب ۵۰ تا ۵۷ حکومت پهلوی اقدام به دستگیری و حذف وسیع مخالفان کرد و حتی برخی دانشکدهها را محدود یا مختل کرد، یکی از زندانیان سیاسی گفتهبود: هرچقدر دستگیر کنند، در هر دانشکده را ببندند، جلو چاپ کتاب را بگیرند، به جایی نمیرسند چون همین ریاضیات که نه از جنگ حرف میزند نه از خشونت، الفبا و ابزار مبارزه است. دو دو تا میشود چهار.پرویز شهریاری بود که چنین شانیتی به ریاضیات.داد. ریاضیات شد درس زندگی.این، بخشی از میراث این حکیم دانشمند است. او مدرسه و دانشگاه راه انداخت، دهها کتاب نوشت و ترجمه کرد، و البته به سان همه دلسوختگان بارها زندان رفت. برشی از زندگی او را تماشا کنیم.
کتیبه بیستون بلندترین و بزرگترین کتیبه باستانی ایران است. در ارتفاع سیمتری از زمین. نخستین بار این کتیبه را یک ژنرال انگلیسیِ علاقمند به تاریخ باستان شناسایی کرد. در سال ۱۸۳۷. این ژنران سر هنری راولینسون بود. او با سماجت و جدیت تمام توانست بخشی از این کتیبه را رمزگشایی و بازخوانی کند. کتیبهای که فتوحات داریوش را در سه زبان با خط میخی توصیف میکند. این کتیبه مربوط به بیش از ۲۵۰۰ سال پیش است. با خواندهشدن این کتیبه، چند کتیبه مهم دیگر هم رمزگشایی و خواندهشدند.
مستند «پسر ویشتاسب» قصه این رمزگشایی و آشنایی با باستانشناسان و زبانشناسانی است که در معرفی این اثر بزرگ باستانی نقشی داشتهاند. یادآور شویم کتیبه بیستون هشتمین اثر باستانی ایران است که در فهرست میراث جهانی فرهنگی به ثبت رسیدهاست.
سالهای چهل و پنجاه سده گذشته، به نوعی، سالهای شکوفایی کشفیات و مطالعات باستانشناسی ایران است. حوزه تمدنی سیراف در سالهای ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷ توسط وایتهاس رونمایی شد، سایت چرخاب برازجان توسط مرحوم سرفراز در سال ۱۳۵۲، سایت باستانی بردک سیاه در سال ۱۳۵۳ توسط احسان یغمایی و بسیار رویدادهای مهم دیگر در همین سالها.
مستند «منم داریوش» به پیداشدن مجسمه داریوش در شوش توسط باستانشناس خوشنام فرانسوی، ژان پرو، در سال ۱۳۵۱ میپردازد. مستندی از مجموعه «گنج پنهان» به تهیهکنندگی ارد عطارپور. مستند منم داریوش را وحید باقرزاده کارگردانی کرده و در سال ۱۳۸۳ از تلویزیون پخش شده. برنده جایزه بهترین تحقیق و پژوهش است. در آن سالها عنوان بهترین فیلم کوتاه را به دست آوردهاست.
همزمان با شروع دومین رویداد سالانه “مستند ببینیم و لذت ببریم” و با نمایش ۲۲ فیلم مستند آغاز میشود .در یکصدوهشتادوششمین شب مستند خانه اردیبهشت اودلاجان سه مستند به ترتیب زیر به نمایش در خواهد آمد آرش به روایت ما از فرهاد ورهرام سرگذشت یک ده از مهدی باقری مشت زنی در رینگ ترجمه از حنیف شهپرراد
نمایش این سه مستند از ساعت ۱۶ روز چهارشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۴ خورشیدی آغاز خواهد شد و در در روزهای پنجشنبه و جمعه ۹و ۱۰ بهمن ماه با نمایش دیگر مستند ها ادامه خواهد داشت .
