همان اسکلتی که دکتر یغمایی در محوطه باستانی «حصار» استان سمنان کشف کرده بود. اسکلت بزرگ بود و برای آن‌که بتوانند به داخل موزه ببرند، بخشی از دیوار موزه را تخریب کردند و دوباره ساختند. با دیدن این اسکلت، زندگی دکتر یغمایی برایم تداعی شد. همسر او سال‌ها بود که دچار یک بیماری خاص ظاهرا ژنتیک بود که هر روز توان و تن او را آب می‌کرد و دکتر به همین خاطر به هر کجا که می‌رفت او را نیز با خود می‌برد، چون پسرش مهرداد هم متاسفانه به همان بیماری دچار بود و قادر به مراقبت از مادر نبود. در حقیقت، دکتر و همسر و فرزندش تداعی‌کننده آن اسکلت مادر و جنین برای من بود. این چنین شد که روایت پرنیان شکل گرفت. پرنیان نام همسر دکتر یغمایی بود که فوت کرد.»

دکتر احسان (اسماعیل) یغمایی، فرزند حبیب یغمایی شاعر و ادیب، از خوشنام‌ترین و پرکارترین چهره‌های باستان‌شناسی ایران است. او در سالخوردگی، با واکر راه می‌رود، ولی هنوز هوش سرشار و انرژی فراوان در وجودش هست. صدایش جوان‌تر از سنش است.

رمز فیلم

به نقل از عطارپور، در طول فیلم‌برداری دکتر یغمایی اطلاع نداشت محور روایت چیست. پس از نمایش اول آن متوجه جناس بین آن اسکلت و زندگی عاشقانه خودش می‌شود. گفته می‌شود پرنیان پس از به دنیا آوردن فرزندش مهرداد دچار بیماری افت مستمر توان جسمی و عدم ایمنی بدنش می‌شود. در اسکلت بانوی با جنین، جنین و مادر باهم فوت می‌کنند، ولی این‌جا مادر پس از زایمان، دچار بیماری خاصی می‌شود که نهایتا هم او و هم فرزندش را از این جهان می‌برد.

نقل است از دوستان دکتر یغمایی که پس از درگذشت پسرش هیچ‌وقت چراغ اتاق او را خاموش نکرده‌است. دکتر یغمایی هفت یا هشت عنوان کتاب منتشر کرده که هریک از آن‌ها گرهی از یک محوطه باستانی یا موضوع اجتماعی را باز می‌کنند. غالبا در قالب خاطره و گزارش هستند. یکی از پرطرفدارترین کتاب‌های او «گیسوان هزارساله» است‌که روایت زیبایی ‌است از چند کاوش او در کنار بزرگانی چون دکتر نگهبان. در کتاب متوجه می‌شویم، در بسیاری از موارد، رابطه باستان‌شناس با شیء باستانی، شبیه رابطه‌ای عاشقانه است. انگار این دو عاشق و معشوق هستند. کتاب را باید خواند و حس کرد چه عوالمی دارند اینان.

اغراق نیست!

نوشین فراحمدی می‌گوید «وقتی چند کتاب از خاطره ها و گزارش‌های دکتر یغمایی را خواندم و بخشی از زندگی شخصی او و موضوع همسر و فرزندش را مطلع شدم، فکر کردم این روایت‌ها ممکن است اغراق باشد تا داستان را جذاب کند. با ناشر کتاب تماس گرفتم و خواستم بگوید آیا این زندگی‌نامه واقعی است؟ که او هم تایید کرد. در نهایت فرصتی پیش آمد تا خدمت استاد یغمایی هم برسم و از نردیک ادای احترام کنم». فراحمدی با دیدن مستند پرنیان حس می‌کند انگار دارد کتاب خاطرات دکتر یغمایی را دوباره می‌خواند: «تنها ابزار فرق کرده، خاطرات دکتر را این بار نه با کلمات و سطرهای کتاب بل با تصویر و گفتار مرور می‌کنیم که حتما لذت‌بخش است. از کارگردان سپاسگزارم». در ادامه، این مخاطب علاقمند است بگوید در تمام تصویرهای نزدیک از آدم‌ها، چشم‌ها زیبا هستند. حتی چشمان آن پیرمرد زجرکشیده و سالخورده که دندان‌هایش هم ریخته و آثار رنج و تلاش بر صورتش است. در این ارتباط، یکی دیگر از مخاطبان، می‌گوید: «جایی، دخترکانی هستند و یکی از آن‌ها چشمانی زیبا به دوربین دارد. دوربین می‌لغزد به یک کاشی با نقش آبی‌ دختری با چشمان زیبا»