مورخ‌الدوله سپهر توقیف شد!

«در کابینه، رابطه اغلب وزرا با مظفر فیروز تیره و خصمانه بود. در میان وزیران، مورخ‌الدوله سپهر وزیر بازرگانی و پیشه و هنر جدا با پیشنهادهای مظفرفیروز مخالفت می‌ورزید و گاه در غیاب من کار آن دو به منازعه و مشاجره می‌کشید. از این رو، مظفر فیروز وجود مورخ‌الدوله را رادعی برای پیشرفت مقاصد خودش می‌شمرد و به منظور سرکوبی وی وسیله‌ای می‌جست. عاقبت مظفر فیروز کینه‌توز موضوع را با سادچیکف در میان گذارد و او را تشویق کرد از من برکناری مورخ‌الدوله سپهر را بخواهد. چند روز بعد سادچیکف به ملاقات من آمد و به بهانه این‌که مورخ‌الدوله با جرج آلن سفیرکبیر آمریکاه مراوده دارد و بین دربار و سفارت آمریکا وساطت می‌کند، درخواست کرد وی را از وزارت عزل و به ناخیه دوردستی تبعید کنم. چندی در این باره غور و تامل کردم، لیکن مظفر فیروز با وسائل دیگری ذهن شخص مرا هم مشوب ساخته‌بود. بالاخره در تاریخ سیزدهم تیر مورخ‌الدوله به دستور من بازداشت و به کاشان تبعید شد. مظفر فیروز که در آن موقع شخصا امور تبلیغات را اداره می‌کرد به خبرگزاری پارس دستور داد خبر زیر را راجع به توقیف مورخ‌الدوله منتشر نماید:

«چون آقای مورخ‌الدوله سپهر وزیر سابق پیشه و هنر و بازرگانی، از مدتی به این طرف به جای اشتغال به امور اداری و حضور در وزارتخانه و انجام وظایف رسمی به دسایس علیه دولت و ایجاد اختلال در امور اداری و مملکتی اشتغال داشته به قسمی که حتی به‌جای این‌که روزها در وزارتخانه حضور بهم رساند، اکثر غایب و در خارج مشغول دسیسه و تحریک علیه حکومت ملی بوده‌است و نظر به این‌که این جریانات در نتیجه مراقبت‌های دقیق، کاملا محرز و آشکار گردید، لذا طبق امر رئیس دولت، مشارالیه از خدمت مستعفی و موافق ماده ۵ قانون حکومت نظامی توقیف گردیدند و قضیه تحت تعقیب و رسیدگی است»

خاطرات سیاسی قوام‌السلطنه؛ غلامحسین میرزا صالح؛ نشر معین؛ چاپ‌ هفتم؛ ۱۴۰۳؛ ص ۲۲۹

(از قرار معلوم دسته‌بندی قدرت در نظام حکومتی ایران ریشه‌ای قوی و دیرین دارد که حتی امروز هم حاکم بر مقدرات ملت است.)

 

کتاب مکتب خانه در ایران