مرز بین طیب و رمضان‌یخی

میدان انبار گندم بزرگ‌ترین میدان تهران بود که اوایل سال‌های سی راه افتاده‌بود. میدان امین‌السلطان قدیمی‌ترین میدان تهران بود. مالک میدان امین‌السلطان حاج‌خان خداداد بود. اغلب لات‌ها و لوطی‌های تهران در این دو میدان کار می‌کردند؛ مثلا طیب حاج‌رضایی و نوچه‌ هایش. مشهدی مهدی و رضا گچ‌کار، در میدان امین‌السلطان بودند. در سال‌های بیست و سی میدان‌ها پاسبان نداشت و آدم‌های معروف میدان‌ها هرکدام چند لات و دعوایی داشتند که مواظب اجناس‌شان باشند و نظم را برقرار کنند. لات‌های میدان انبار گندم حسین کاردی، علی توسلی، محمد قمی، عباس کاردی، حبیب قمی، حسین شمشاد، سیدعلی کاشی، محمد ذوقی، علی سپهری و . . . بودند. تکیه طیب حاج‌رضایی انتهای خیابان انبار گندم بود. کنار انبار غله، بنگاه حاج‌علی نوری بود که طیب حاج‌رضایی ده روز اول محرم آن‌جا روضه‌خوانی داشت و به افراد زیادی شام می‌داد. دسته بزرگی با کلی علم داشت که از شوش تا چهارراه سیروس می‌آمدند و برمی‌گشتند. چهارراه سیروس مرز بین دسته طیب و حسین رمضان یخی بود. اولین باری که عکس امام‌خمینی در بین عموم مردم دیده‌شد، سال ۱۳۴۲ در دسته طیب بود. خیلی از انقلابیون بعدی مثل خانواده حداد عادل و حاج حسین عبداللهی در دسته عزاداری طیب بودند. مهدی عراقی با هر دو دوست بود. بسیاری از گروه نواب صفوی و گروه موتلفه اسلامی هم در دسته عزاداری طیب بودند. در گذشته، محله سیروس پهلوان‌ها و لوطی‌های معروفی مانند مهدی گاوکش، حاج محمدعلی مسجدحوضی، حاج‌محمدصادق بلورفروش، حاج مهدی ماست‌بند، حاج حبیب لباف، اکبر جگرکی، مهدی قصاب (مهدی کریمی) و . . . داشت.

اودلاجان شرقی به روایت اهالی؛ جاوید سرایی/ سعید روشن؛ انتشارت اردیبهشت عودلاجان؛ چاپ‌ اول؛ ۱۴۰۴؛ ص ۸۶

(کتاب حاوی ۱۲ گفتگو با کاسب‌کارهای قدیمی اودلاجان شرقی است. این تکه از خاطرات محسن عصار آجیل‌فروش است)

 

کتاب مکتب خانه در ایران