سلام

با این فرض پیش می‌رویم که «محله زیستگاه انسانی مستقلی است که خودش باید امورات جاری و آینده خود را طراحی و اجرایی کند».

نخستین پایه و اساس وجود وتداوم زندگی در محله، امنیت است. اما نه امنیت در سایه زور و قوای انتظامی. منظور «امنیت پایدار» است. حلقه‌ای از زنجیره «توسعه پایدار». در بحث امنیت پایدار، حریم و حرمت محله است که امنیت می‌آورد. در توضیح این حریم می‌توانیم به دو مصداق اشاره کنیم. ما وقتی وارد یک کتاب‌خانه می‌شویم، البته کتاب‌خانه‌ای که آداب و اصول لازم را دارد، بی‌اختیار سکوت پیشه می‌کنیم بی‌آن‌که کسی به ما تذکر دهد. یا وقتی وارد بیمارستان می‌شویم، آرام و نرم راه می‌رویم، مبادا ساکنان را بیازارد. در محله هم می‌توان حریم ایجاد کرد. باز یک مثال دیگر بزنیم. فرض کنید همین امروز تصمیم بگیرند تمام دیوارهای بیرونی دانشگاه تهران را بردارند و رفت و آمد به داخل محوطه دانشگاه برای عموم آزاد باشد. آیا کسی به خود اجازه می‌دهد در محدوده دانشگاه حرکت و رفتار نامانوس بکند؟ همان‌گونه که ما در مسجد آدابی را رعایت می‌کنیم که ملکه ذهن ما است. هیچ‌کس تذکر نمی‌دهد. باید محله هم چنین حس و حرمتی پیدا کند تا حریم امنیت آن شود. در امنیت پایدار تمام درهای خانه‌ها می‌تواند باز بماند بی‌آن‌که بیم دزدی برود. آداب و اصول چنین محله‌ای چیست؟ چگونه این حریم به‌وجود می‌آید؟

مثل معروفی است که «هر اتفاق و عشقی از درون باید بجوشد». در تامین امنیت پایدار محله، باید انسجام و هم‌پیوندی مستحکم و کامل بین افراد محله به‌وجود آید. پایه اول این انسجام، آشنایی و مودت همه اهالی محله باهم است.

همه باید از احوال هم خبر داشته‌باشند. درست مثل محله‌های قدیم. امروز، با گسترش ابعاد محله و افزایش جمعیت، طبیعی است امکان دوستی و آشنایی تک‌به تک افراد باهم وجود ندارد. امروز آداب و اصول تازه در اختیار هست. در محله باید انجمن‌های مردم‌نهاد و کارگروه‌های مختلف برای حل و فصل کلیه مسائل محله تشکیل شود. در محله باید به دنبال کوچک‌ترین بهانه دورِهم‌نشینی‌هایی شکل بگیرد. باید برنامه‌های تفریح و تفرج گروهی مرتب در محله برگزار شود. باید گروه‌های یاریگر برای کمک به مددجویان تشکیل شود. گروهی برای ارتقای آموزش مدرسه‌ای بچه‌ها، گروهی برای مشاوره حقوقی، گروهی دیگر برای مشاوره اجتماعی و روان‌درمانی. در محله باید سالن (هایی) جمع‌وجور و کوچک برای نمایش فیلم و اجرای نمایش بچه‌های محله وجود داشته‌باشد. خانه‌هایی که سالن پذیرایی کمی بزرگ‌تر دارند برای این کار بسیار مناسب هستند. در محله باید یادمان مشاهیر محله برپا باشد و از پیشگامان هنر و علم محله تقدیر شود. محله باید ثابت کند درست مثل یک خانواده است و از هر رویداد و موفقیت اهالی استقبال می‌کند. همه در غم و شادی هم شریکند. این یعنی محله امن!

بهروز مرباغی
سرمقاله نشریه اردیبهشت اودلاجان شماره ۳۱۷